હીરા અને ગ્રેફાઇટની રચના સમજાવો.

(N/A) $1$. હીરો અને ગ્રેફાઇટ એ સહસંયોજક અથવા નેટવર્ક ઘન પદાર્થોના ઉદાહરણો છે. તેમાં પરમાણુઓ પ્રબળ,દિશામય સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,જે એક વિશાળ આણ્વિય રચના બનાવે છે.
$2$. હીરો: દરેક કાર્બન પરમાણુ $sp^3$ સંકરણ ધરાવે છે અને ચતુષ્ફલકીય ભૂમિતિમાં અન્ય ચાર કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ હોય છે. આ એક મજબૂત,ત્રિ-પરિમાણીય નેટવર્ક બનાવે છે,જે હીરાને ખૂબ જ ઊંચા ગલનબિંદુ સાથે સૌથી સખત કુદરતી પદાર્થ બનાવે છે. તે વિદ્યુતનો અવાહક છે કારણ કે તમામ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન બંધ બનાવવામાં વપરાય છે.
$3$. ગ્રેફાઇટ: દરેક કાર્બન પરમાણુ $sp^2$ સંકરણ ધરાવે છે અને એક જ સમતલમાં અન્ય ત્રણ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાઈને સ્તરોમાં ષટ્કોણીય વલયો બનાવે છે. ચોથો સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન સ્તરોની વચ્ચે મુક્ત (delocalized) હોય છે,જે ગ્રેફાઇટને વિદ્યુતનું વહન કરવામાં મદદ કરે છે. સ્તરો નબળા વાન ડેર વાલ્સ બળો દ્વારા જોડાયેલા હોય છે,જેથી તેઓ એકબીજા પર સરકી શકે છે,જે ગ્રેફાઇટને નરમ અને સારું ઊંજણ (lubricant) બનાવે છે.