ડી-બ્રોગ્લી ઉત્કલ્પના લખો અને ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈનું સમીકરણ તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જો વિકિરણ દ્વૈત (તરંગ-કણ) સ્વભાવ ધરાવતું હોય,તો દ્રવ્યના કણો શા માટે તરંગ જેવો સ્વભાવ ન દર્શાવે?
આના આધારે,વૈજ્ઞાનિક લુઈસ વિક્ટર ડી-બ્રોગ્લીએ નીચે મુજબની ઉત્કલ્પના રજૂ કરી.
ગતિમાન દ્રવ્યના કણો યોગ્ય પરિસ્થિતિમાં તરંગ જેવા ગુણધર્મો દર્શાવવા જોઈએ.
પ્રકૃતિ સંમિત છે અને બે મૂળભૂત ભૌતિક એકમો - દ્રવ્ય અને ઉર્જા - સમાન સ્વભાવ ધરાવતા હોવા જોઈએ.
જો વિકિરણ દ્વૈત સ્વભાવ દર્શાવે છે,તો દ્રવ્ય પણ દ્વૈત સ્વભાવ ધરાવે છે.
ડી-બ્રોગ્લીએ દર્શાવ્યું કે જો કણની તરંગલંબાઈ $\lambda$ હોય અને વેગમાન $p$ હોય,તો:
$\lambda = \frac{h}{p} = \frac{h}{mv}$
જ્યાં $m =$ કણનું દળ,$v =$ કણની ઝડપ,$h =$ પ્લાન્કનો અચળાંક.
ડી-બ્રોગ્લી સમીકરણ પરથી દ્રવ્યનો દ્વૈત સ્વભાવ સરળતાથી સમજી શકાય છે.
સમીકરણની ડાબી બાજુ તરંગલંબાઈ $\lambda$ દર્શાવે છે,જ્યારે જમણી બાજુ વેગમાન $p$ છે જે કણ સાથે સંકળાયેલ છે.
આ સમીકરણ દ્રવ્યના કણ માટેની ઉત્કલ્પના છે. તે ફોટોન માટે પણ સાચું છે:
ફોટોન માટે,$E = pc = h\nu$. કારણ કે $\nu = \frac{c}{\lambda}$,તેથી $pc = \frac{hc}{\lambda}$,જે આપણને $p = \frac{h}{\lambda}$ અથવા $\lambda = \frac{h}{p}$ આપે છે.
આમ,ફોટોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ એ વિદ્યુતચુંબકીય તરંગની તરંગલંબાઈ સાથે સંકળાયેલ છે. તેથી,વિકિરણનો ફોટોન ક્વોન્ટમ ઉર્જા અને વેગમાન ધરાવે છે.

Explore More

Similar Questions

સ્કેનિંગ ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપમાં ઇલેક્ટ્રોનની ઝડપ $1 \times 10^{7} \, m/s$ છે. જો ઇલેક્ટ્રોનને બદલે સમાન ઝડપ ધરાવતા પ્રોટોનનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો સ્કેનિંગ પ્રોટોન માઇક્રોસ્કોપની રિઝોલ્વિંગ પાવર કેટલા ગણી બદલાશે?

પ્રોટોનની ગતિઊર્જા એ ફોટોનની ઊર્જા $E$ જેટલી છે. ધારો કે $\lambda_1$ એ પ્રોટોનની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ છે અને $\lambda_2$ એ ફોટોનની તરંગલંબાઈ છે. જો $\left(\frac{\lambda_1}{\lambda_2}\right) \propto E^{n}$ હોય,તો $n$ નું મૂલ્ય કેટલું થાય?

એક ઇલેક્ટ્રોન (દળ $m$) અને એક ફોટોન સમાન ઉર્જા $E$ ધરાવે છે જે થોડા $eV$ ના ગાળામાં છે. ઇલેક્ટ્રોન સાથે સંકળાયેલ ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઇ અને ફોટોનની તરંગલંબાઇનો ગુણોત્તર કેટલો થાય? ($c =$ શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ)

Difficult
View Solution

કણની ડી-બ્રોગ્લી તરંગલંબાઈ $(\lambda)$ અને તેના સંબંધિત વેગમાન $(p)$ વચ્ચેનો ફેરફાર દર્શાવતો આલેખ કયો છે?

ઓપ્ટિકલ માઇક્રોસ્કોપમાં કયા વિદ્યુતચુંબકીય તરંગોનો ઉપયોગ થાય છે? ઇલેક્ટ્રોન માઇક્રોસ્કોપમાં કયા પ્રકારના તરંગોનો ઉપયોગ થાય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo