કોલ્બે પ્રતિક્રિયા (Kolbe's reaction) પર નોંધ લખો.
(N/A) કોલ્બે પ્રતિક્રિયા એ ફિનોલમાંથી સેલિસિલિક એસિડ બનાવવા માટે વપરાતી રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે.
$1$. ફિનોલની સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ બનાવવામાં આવે છે.
$2$. ત્યારબાદ સોડિયમ ફિનોક્સાઇડની $398 \ K$ તાપમાન અને $4-7 \ bar$ દબાણે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.
$3$. આ પ્રક્રિયાથી સોડિયમ સેલિસિલેટ બને છે,જેનું સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ વડે એસિડીકરણ કરવાથી સેલિસિલિક એસિડ ($2$-હાઇડ્રોક્સિબેન્ઝોઇક એસિડ) મળે છે.
પ્રક્રિયા:
$C_6H_5OH + NaOH \rightarrow C_6H_5ONa + H_2O$
$C_6H_5ONa + CO_2 \xrightarrow{398 \ K, 4-7 \ bar} C_6H_4(OH)COONa$
$C_6H_4(OH)COONa + H^+ \rightarrow C_6H_4(OH)COOH$ (સેલિસિલિક એસિડ)
$1$. ફિનોલની સોડિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(NaOH)$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને સોડિયમ ફિનોક્સાઇડ બનાવવામાં આવે છે.
$2$. ત્યારબાદ સોડિયમ ફિનોક્સાઇડની $398 \ K$ તાપમાન અને $4-7 \ bar$ દબાણે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ $(CO_2)$ સાથે પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.
$3$. આ પ્રક્રિયાથી સોડિયમ સેલિસિલેટ બને છે,જેનું સાંદ્ર હાઇડ્રોક્લોરિક એસિડ $(HCl)$ વડે એસિડીકરણ કરવાથી સેલિસિલિક એસિડ ($2$-હાઇડ્રોક્સિબેન્ઝોઇક એસિડ) મળે છે.
પ્રક્રિયા:
$C_6H_5OH + NaOH \rightarrow C_6H_5ONa + H_2O$
$C_6H_5ONa + CO_2 \xrightarrow{398 \ K, 4-7 \ bar} C_6H_4(OH)COONa$
$C_6H_4(OH)COONa + H^+ \rightarrow C_6H_4(OH)COOH$ (સેલિસિલિક એસિડ)
Explore More
Similar Questions
ફિનોલને ઇથેનોલથી કયા પ્રક્રિયક દ્વારા અલગ પાડી શકાય છે?
નીચેની પ્રક્રિયા શ્રેણીની મુખ્ય નીપજ શું છે:
એનિલીન $\xrightarrow[(i) NaNO_2, HCl, 273-278K]{(ii) H_2O, warm} \text{નીપજ}$ $\xrightarrow[(iv) NaOH]{(iii) Br_2, (excess)} \text{નીપજ}$ $\xrightarrow{(v) CH_3I} \text{અંતિમ નીપજ}$
એનિલીન $\xrightarrow[(i) NaNO_2, HCl, 273-278K]{(ii) H_2O, warm} \text{નીપજ}$ $\xrightarrow[(iv) NaOH]{(iii) Br_2, (excess)} \text{નીપજ}$ $\xrightarrow{(v) CH_3I} \text{અંતિમ નીપજ}$
DifficultTS EAMCET 2021
View Solutionફિનોલિક સમૂહને નીચેનામાંથી કઈ કસોટી દ્વારા ઓળખી શકાય છે?
DifficultJEE MAIN 2024
View Solutionનીચેની પ્રતિક્રિયા શ્રેણીને ધ્યાનમાં લો:
$\text{Compound } (x)$ $\xrightarrow[(ii) H_3O^{+}]{(i) CO_2, NaOH, 120^{\circ}C, \text{high pressure}} \text{Compound } (y) \text{ (Major Product)}$
$[76.6\% C, 6.38\% H, \text{vapour density } 47]$
સંયોજન $(y)$ તટસ્થ $FeCl_3$ દ્રાવણ સાથે લાક્ષણિક રંગ આપે છે.
ઉપરોક્ત શ્રેણી માટે નીચેનામાંથી ખોટું વિધાન ઓળખો.
$\text{Compound } (x)$ $\xrightarrow[(ii) H_3O^{+}]{(i) CO_2, NaOH, 120^{\circ}C, \text{high pressure}} \text{Compound } (y) \text{ (Major Product)}$
$[76.6\% C, 6.38\% H, \text{vapour density } 47]$
સંયોજન $(y)$ તટસ્થ $FeCl_3$ દ્રાવણ સાથે લાક્ષણિક રંગ આપે છે.
ઉપરોક્ત શ્રેણી માટે નીચેનામાંથી ખોટું વિધાન ઓળખો.
DifficultJEE MAIN 2026
View Solutionનીચેનામાંથી કયું પિક્રિક એસિડ છે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo