સાદું માઇક્રોસ્કોપ એટલે શું? નજીકના બિંદુ (સામાન્ય દ્રષ્ટિ અંતર) પર રચાતા પ્રતિબિંબ માટે મોટવણીનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સાદું માઇક્રોસ્કોપ (અથવા બહિર્ગોળ લેન્સ) એ નાની કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો અભિસારી લેન્સ છે.
તેનો ઉપયોગ કરવા માટે,વસ્તુને લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ $f$ જેટલા અથવા તેનાથી ઓછા અંતરે મૂકવામાં આવે છે. ચત્તું,મોટું અને આભાસી પ્રતિબિંબ જોવા માટે આંખને લેન્સની બીજી બાજુએ નજીક રાખવામાં આવે છે.
ધારો કે વસ્તુ $u$ અંતરે છે અને પ્રતિબિંબ નજીકના બિંદુ $D$ (જ્યાં $D \cong 25 \ cm$) પર રચાય છે.
રેખીય મોટવણી $m$ નીચે મુજબ છે:
$m = \frac{v}{u} \quad \dots (1)$
લેન્સના સૂત્રનો ઉપયોગ કરતા:
$\frac{1}{f} = \frac{1}{v} - \frac{1}{u}$
બંને બાજુ $v$ વડે ગુણતા:
$\frac{v}{f} = \frac{v}{v} - \frac{v}{u}$
$\frac{v}{f} = 1 - m$
$m = 1 - \frac{v}{f}$
પ્રતિબિંબ આભાસી હોવાથી અને નજીકના બિંદુ પર રચાતું હોવાથી,સંજ્ઞા પ્રણાલી મુજબ $v = -D$ લેતા:
$m = 1 - \frac{-D}{f}$
$m = 1 + \frac{D}{f}$

Explore More

Similar Questions

એક વૈજ્ઞાનિક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપ દ્વારા બેક્ટેરિયાનું અવલોકન કરી રહ્યો છે. વધુ સારા વિશ્લેષણ માટે અને તેની વિભેદન શક્તિ (resolving power) સુધારવા માટે તેણે શું કરવું જોઈએ? (શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ પસંદ કરો)

એક સંયુક્ત માઇક્રોસ્કોપમાં $10 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો આઈપીસ અને $4 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ છે. જો વસ્તુને ઓબ્જેક્ટિવથી $5 \, cm$ ના અંતરે રાખવામાં આવે જેથી અંતિમ પ્રતિબિંબ સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિના લઘુત્તમ અંતરે $(20 \, cm)$ રચાય,તો મોટવણીની ગણતરી કરો.

Difficult
View Solution

ઓપ્ટિકલ માઈક્રોસ્કોપમાં કયા પ્રકારના વિદ્યુતચુંબકીય તરંગોનો ઉપયોગ થાય છે? શા માટે?

Difficult
View Solution

એક સાદા માઇક્રોસ્કોપનો ઉપયોગ કરીને કોઈ વસ્તુને પહેલા વાદળી પ્રકાશમાં અને પછી લાલ પ્રકાશમાં જોવામાં આવે છે. વાદળી પ્રકાશમાંથી લાલ પ્રકાશમાં બદલાવને કારણે, તેની મોટવણી (magnifying power)

એક માઇક્રોસ્કોપના ઓબ્જેક્ટિવ અને આઇ-લેન્સની કેન્દ્રલંબાઈ અનુક્રમે $4 \ cm$ અને $8 \ cm$ છે. જો સ્પષ્ટ દ્રષ્ટિનું લઘુત્તમ અંતર $24 \ cm$ હોય અને ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સથી વસ્તુનું અંતર $4.5 \ cm$ હોય,તો માઇક્રોસ્કોપની મોટવણી કેટલી થશે? (અંતિમ પ્રતિબિંબ અનંત પર છે)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo