પરાવર્તી ક્રિયા એટલે શું? પરાવર્તી કમાન કેવી રીતે રચાય છે?

(N/A) પરાવર્તી ક્રિયા એ પરિઘવર્તી ચેતાતંત્રના ઉત્તેજન સામેની એવી સંપૂર્ણ પ્રતિક્રિયા છે જે અનૈચ્છિક રીતે,સભાન પ્રયત્ન કે વિચાર વગર થાય છે અને જેમાં મધ્યસ્થ ચેતાતંત્ર $(CNS)$ ના કોઈ ભાગની સંડોવણી જરૂરી હોય છે.
જ્યારે શરીરનો કોઈ ભાગ અત્યંત ગરમ,ઠંડી,અણીદાર વસ્તુઓ અથવા ડરામણા કે ઝેરી પ્રાણીઓના સંપર્કમાં આવે છે,ત્યારે આપણે તેને અચાનક પાછો ખેંચી લઈએ છીએ.
પરાવર્તી માર્ગ,જેને પરાવર્તી કમાન કહેવાય છે,તેમાં ઓછામાં ઓછા એક અંતર્વાહી ચેતાકોષ (ગ્રાહી) અને એક બહિર્વાહી (અસરકર્તા) ચેતાકોષનો સમાવેશ થાય છે જે શ્રેણીમાં યોગ્ય રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે.
અંતર્વાહી ચેતાકોષ સંવેદી અંગ પાસેથી સંકેત મેળવે છે અને આવેગને પૃષ્ઠ ચેતામૂળ દ્વારા કરોડરજ્જુના સ્તરે $CNS$ માં પ્રસારિત કરે છે.
ત્યારબાદ બહિર્વાહી ચેતાકોષ $CNS$ માંથી સંકેતોને અસરકર્તા (સ્નાયુ અથવા ગ્રંથિ) સુધી પહોંચાડે છે. આમ,ઉત્તેજના અને પ્રતિભાવ મળીને પરાવર્તી કમાન બનાવે છે,જે ઘૂંટણના આંચકાની પરાવર્તી ક્રિયામાં દર્શાવેલ છે.