આપણે જાણીએ છીએ કે વનસ્પતિઓને પોષક તત્વોની જરૂર હોય છે. જો આપણે આ તત્વો વધુ પ્રમાણમાં આપીએ,તો શું તે વનસ્પતિઓ માટે ફાયદાકારક રહેશે? જો હા,તો કેવી રીતે? જો ના,તો શા માટે?

(N/A) $\Rightarrow$ દરેક વનસ્પતિને સૂક્ષ્મ પોષકતત્વોની જરૂરિયાત ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં હોય છે. તેમાં મધ્યમ ઘટાડો ઉણપના લક્ષણો પ્રેરે છે,જ્યારે મધ્યમ વધારો ઝેરી અસર (toxicity) પ્રેરે છે.
$\Rightarrow$ પેશીઓમાં ખનિજ આયનોની જે સાંદ્રતા પેશીઓના શુષ્ક વજનમાં આશરે $10 \%$ જેટલો ઘટાડો કરે,તેને ઝેરી ગણવામાં આવે છે.
$\Rightarrow$ ઝેરી અસરનું પ્રમાણ વિવિધ સૂક્ષ્મ પોષકતત્વો અને વિવિધ વનસ્પતિઓ માટે અલગ-અલગ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Mn^{+2}$ ની ઝેરી અસર એક સામાન્ય સમસ્યા છે. ઘણી વનસ્પતિઓ માટે $600 \mu g g^{-1}$ થી વધુ સાંદ્રતા ઝેરી હોય છે,જ્યારે સોયાબીન અને સૂર્યમુખી માટે $300 \mu g g^{-1}$ સાંદ્રતા ઝેરી બની જાય છે.
$\Rightarrow$ ઝેરી અસરના લક્ષણો ઓળખવા મુશ્કેલ છે કારણ કે એક તત્વની વધુ માત્રા અન્ય પોષકતત્વોના શોષણને અવરોધે છે.
$\Rightarrow$ ઉદાહરણ તરીકે,મેંગેનીઝની ઝેરી અસરનું મુખ્ય લક્ષણ ક્લોરોટિક શિરાઓથી ઘેરાયેલા કથ્થઈ રંગના ટપકાં દેખાવા તે છે.
$\Rightarrow$ મેંગેનીઝની ઝેરી અસર નીચેના કારણોસર થાય છે:
$(i)$ તે શોષણ માટે $Fe^{+2}$ અને $Mg^{+2}$ સાથે સ્પર્ધા કરે છે.
$(ii)$ તે ઉત્સેચકો સાથે $Mg^{+2}$ ના જોડાણને અવરોધે છે.
$(iii)$ તે પ્રરોહાગ્ર તરફ $Ca^{+2}$ ના સ્થળાંતરને અટકાવે છે.
$\Rightarrow$ આમ,$Mn^{+2}$ ની વધુ માત્રા આયર્ન,મેગ્નેશિયમ અને કેલ્શિયમની ઉણપ પ્રેરે છે.