ફેરાડેનો વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણનો નિયમ જણાવો અને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ફેરાડેનો નિયમ જણાવે છે કે: "પરિપથમાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત emf નું મૂલ્ય તે પરિપથ સાથે સંકળાયેલા ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતા ફેરફારના સમય દર જેટલું હોય છે."
ગાણિતિક રીતે, પ્રેરિત emf $\varepsilon$ નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય:
$\varepsilon = -\frac{d \phi_{B}}{d t}$ ... $(1)$
ઋણ નિશાની $\varepsilon$ ની દિશા (લેન્ઝનો નિયમ) દર્શાવે છે, જે ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતા ફેરફારનો વિરોધ કરે છે.
જો ગૂંચળામાં $N$ આંટાઓ હોય, તો દરેક આંટા સાથે સંકળાયેલ ફ્લક્સમાં થતો ફેરફાર સમાન હોય છે. તેથી, કુલ પ્રેરિત emf માટેનું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$\varepsilon = -N \frac{d \phi_{B}}{d t}$ ... $(2)$
પ્રેરિત emf નું મૂલ્ય ગૂંચળાના આંટાઓની સંખ્યા $N$ વધારીને અથવા ચુંબકીય ફ્લક્સમાં થતા ફેરફારનો દર $\frac{d \phi_{B}}{d t}$ વધારીને વધારી શકાય છે.

Explore More

Similar Questions

ધાતુના તારના બે સમાન વર્તુળાકાર લૂપ એક ટેબલ પર એકબીજાને સ્પર્શ્યા વગર પડેલા છે. લૂપ $A$ માંથી વહેતો પ્રવાહ સમય સાથે વધે છે. તેના પ્રતિભાવમાં,લૂપ $B$:

$A$ જેટલું અસરકારક ક્ષેત્રફળ ધરાવતું એક ગૂંચળું,$B$ જેટલા ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ રૂપે રાખેલું છે. ચુંબકીય ક્ષેત્રને $1 \text{ s}$ માં તેના પ્રારંભિક મૂલ્યના $25\%$ સુધી ઘટાડવામાં આવે છે. ગૂંચળામાં ઉદ્ભવતું પ્રેરિત e.m.f. (વોલ્ટમાં) કેટલું હશે?

નીચેની આકૃતિમાં બે વર્તુળાકાર તારના લૂપ ($A$ અને $B$) દર્શાવેલ છે,જે $X$-અક્ષ પર કેન્દ્રિત અને તેને લંબ છે તથા તેમના સમતલો એકબીજાને સમાંતર છે. $Y$-અક્ષ લૂપ $A$ માંથી ઊભી પસાર થાય છે (તૂટક રેખા). આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ લૂપ $B$ માં પ્રવાહ $I_B$ વહે છે. લૂપ $A$ પર આપણે કરી શકીએ તેવી સંભવિત ક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે:
$(I)$ $A$ ને $X$-અક્ષ પર જમણી તરફ $B$ ની નજીક ખસેડવું
$(II)$ $A$ ને $X$-અક્ષ પર ડાબી તરફ $B$ થી દૂર ખસેડવું
$(III)$ ઉપરથી જોતા,$A$ ને $Y$-અક્ષની આસપાસ ઘડિયાળના કાંટાની દિશામાં ફેરવવું
$(IV)$ ઉપરથી જોતા,$A$ ને $Y$-અક્ષની આસપાસ ઘડિયાળના કાંટાની વિરુદ્ધ દિશામાં ફેરવવું
કઈ ક્રિયાઓ $A$ માં માત્ર દર્શાવેલી દિશામાં જ પ્રવાહ પ્રેરિત કરશે?

$2\,\Omega$ અવરોધ ધરાવતા કોઈલવાળા પરિપથમાં ચુંબકીય ફ્લક્સ $0.2\,s$ માં $2.0\,Wb$ થી બદલાઈને $10\,Wb$ થાય છે. આ સમય દરમિયાન કોઈલમાંથી પસાર થતો વિદ્યુતભાર......$C$ છે.

જો આપણે ચુંબકને કોઈલ તરફ વધુ વેગથી ગતિ કરાવીએ, તો પ્રેરિત પ્રવાહ વધશે કે ઘટશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo