કયા સજીવોમાં આદિકોષકેન્દ્રી (prokaryotic) કોષો જોવા મળે છે? તેમના આકારોની વિવિધતા વિશે માહિતી આપો.

(N/A) $\Rightarrow$ આદિકોષકેન્દ્રી કોષો બેક્ટેરિયા,નીલ-હરિત લીલ,માયકોપ્લાઝ્મા અને $PPLO$ (પ્લ્યુરો ન્યુમોનિયા-જેવા સજીવો) માં જોવા મળે છે.
$\Rightarrow$ તેઓ સામાન્ય રીતે સુકોષકેન્દ્રી કોષો કરતા કદમાં નાના હોય છે અને ઝડપથી વિભાજન પામે છે.
$\Rightarrow$ તેઓ આકાર અને કદમાં ઘણી વિવિધતા દર્શાવે છે. બેક્ટેરિયાના ચાર મૂળભૂત આકારો નીચે મુજબ છે:
$(i)$ બેસિલસ (દંડાકાર)
$(ii)$ કોકસ (ગોળાકાર)
$(iii)$ વિબ્રિયો (અલ્પવિરામ આકાર)
$(iv)$ સ્પાયરિલમ (સર્પાકાર)
$\Rightarrow$ આકાર અને કાર્યમાં વિવિધતા હોવા છતાં,આદિકોષકેન્દ્રી કોષનું મૂળભૂત આયોજન સમાન રહે છે.
$\Rightarrow$ બધા આદિકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં કોષરસસ્તરની બહાર કોષદીવાલ હોય છે (માયકોપ્લાઝ્મા સિવાય).
$\Rightarrow$ કોષમાં ભરાયેલ પ્રવાહી આધારકને કોષરસ કહે છે.
$\Rightarrow$ તેમાં સુસ્પષ્ટ કોષકેન્દ્ર હોતું નથી. જનીન દ્રવ્ય ખુલ્લું હોય છે અને કોષકેન્દ્રપટલ દ્વારા ઘેરાયેલું હોતું નથી.
$\Rightarrow$ ઘણા બેક્ટેરિયામાં જનીનિક $DNA$ ની બહાર નાના ગોળાકાર $DNA$ હોય છે,જેને પ્લાઝમિડ કહે છે. આ પ્લાઝમિડ એન્ટિબાયોટિક અવરોધકતા જેવા વિશિષ્ટ લક્ષણો આપે છે.