(N/A) આલ્કીન એ અસંતૃપ્ત હાઇડ્રોકાર્બન છે જેમાં ઓછામાં ઓછો એક કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ $(C=C)$ હોય છે. તેનું સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n}$ છે.
$1$. આલ્કીનમાં સમઘટકતા:
$4$ કે તેથી વધુ કાર્બન પરમાણુ ધરાવતા આલ્કીન બંધારણીય સમઘટકતા દર્શાવે છે.
$(a)$ સ્થાન સમઘટકતા:
આ કાર્બન શૃંખલામાં દ્વિબંધના અલગ-અલગ સ્થાનને કારણે ઉદભવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,બ્યુટીન $(C_4H_8)$ સ્થાન સમઘટકતા દર્શાવે છે:
$(I)$ $CH_2=CH-CH_2-CH_3$ (બ્યુટ-$1$-ઈન)
$(II)$ $CH_3-CH=CH-CH_3$ (બ્યુટ-$2$-ઈન)
$(b)$ શૃંખલા સમઘટકતા:
આ કાર્બન શૃંખલાના બંધારણમાં તફાવતને કારણે ઉદભવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,બ્યુટીન $(C_4H_8)$ અને $2$-મિથાઈલપ્રોપ-$1$-ઈન $(C_4H_8)$ શૃંખલા સમઘટકો છે:
$(I)$ $CH_2=CH-CH_2-CH_3$ (બ્યુટ-$1$-ઈન)
$(III)$ $CH_2=C(CH_3)-CH_3$ ($2$-મિથાઈલપ્રોપ-$1$-ઈન)
શૃંખલા સમઘટકો સમાન આણ્વીય સૂત્ર ધરાવે છે પરંતુ કાર્બનનું માળખું અલગ હોય છે.