વૈજ્ઞાનિક કારણો આપો:
$(1)$ $C_4$ વનસ્પતિઓની ઉત્પાદકતા $C_3$ વનસ્પતિઓ કરતા વધારે હોય છે.
$(2)$ કેલ્વિન ચક્ર છ વખત ચાલવું આવશ્યક છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(1)$ $C_4$ પથમાં પુલકંચુક (bundle sheath) કોષોના હરિતકણમાં $CO_2$ ની સાંદ્રતા સતત વધતી રહે છે. આ કોષોમાં કાર્બન સ્થાપનની જૈવસંશ્લેષણીય પ્રક્રિયા થતી હોવાથી,વધુ $CO_2$ પ્રાપ્ત થાય છે અને વધુ કાર્બોદિતનું નિર્માણ થાય છે.
વધુમાં,ક્રેન્ઝ (Kranz) પેશીની રચના મધ્યપર્ણ કોષોની પ્રકાશ પ્રક્રિયામાં ઉત્પન્ન થતા $O_2$ ને પુલકંચુક કોષોમાં પ્રવેશતા અટકાવે છે. તેથી,પ્રકાશશ્વસન (photorespiration) થવાની શક્યતા રહેતી નથી. આમ,$C_4$ પથની ઉત્પાદકતા $C_3$ પથ કરતા વધારે હોય છે.
$(2)$ પ્રકાશ પ્રક્રિયાના અંતે ઉત્પન્ન થતા $ATP$ અને $NADPH$ નો ઉપયોગ જૈવસંશ્લેષણીય તબક્કામાં થાય છે. $CO_2$ એ $RuBP$ અણુ સાથે જોડાઈને $PGA$ બનાવે છે. જો આ ચક્ર છ વખત ચાલે,તો $6$ અણુ $RuBP$ એ $6$ અણુ $CO_2$ સાથે જોડાઈને રિડક્શન દરમિયાન $12$ અણુ $PGAL$ બનાવે છે. તેમાંથી બે અણુ $PGAL$ ગ્લુકોઝના એક અણુના નિર્માણમાં વપરાય છે અને બાકીના $10$ અણુ $PGAL$ પુનઃસર્જન દ્વારા ફરીથી $6$ અણુ $RuBP$ બનાવે છે. આમ,ચક્ર ચાલુ રહે છે,જેના દ્વારા વાતાવરણમાંથી $CO_2$ મેળવીને અંતે ગ્લુકોઝનું નિર્માણ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

$A -$ $C_3$ વનસ્પતિઓની ઉત્પાદકતા $C_4$ વનસ્પતિઓ કરતાં વધુ હોય છે.
$R -$ પ્રકાશશ્વસન (Photorespiration) $C_3$ વનસ્પતિઓમાં થાય છે.

શું એવું કહેવું યોગ્ય છે કે પ્રકાશસંશ્લેષણ માત્ર વનસ્પતિના પર્ણોમાં જ થાય છે? પર્ણો સિવાય,અન્ય કયા ભાગો છે જે પ્રકાશસંશ્લેષણ કરવા માટે સક્ષમ હોઈ શકે છે? સમજાવો.

અહીં આપેલા બે વિધાનોમાંથી $:-$
$(A) \ C_3$ વનસ્પતિઓની તુલનામાં $C_4$ વનસ્પતિઓ ઉત્પાદકતામાં વધુ અસરકારક છે.
$(B) \ C_3$ વનસ્પતિઓ ઊંચી $CO_2$ સાંદ્રતા પર પ્રકાશશ્વસન (photorespiration) દર્શાવે છે.

નીચેની કોલમ યોગ્ય રીતે જોડો:
કોલમ $I$કોલમ $II$
$i.$ કણાભસૂત્ર આધારક$p.$ ફોટોફોસ્ફોરિકરણ
$ii.$ હરિતકણ આધારક$q.$ ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરિકરણ
$iii.$ ક્રિસ્ટી$r.$ ક્રેબ્સ ચક્ર
$iv.$ ગ્રેનમ$s.$ અંધકાર પ્રક્રિયા

વિધાન: પ્રકાશસંશ્લેષણની દ્રષ્ટિએ $C_4$ વનસ્પતિઓ $C_3$ વનસ્પતિઓ કરતા ઓછી કાર્યક્ષમ હોય છે.
કારણ: $C_4$ પથની પ્રક્રિયામાં માત્ર પુલકંચુક (bundle-sheath) કોષોની જ જરૂરિયાત હોય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo