(N/A) $\Rightarrow$ પ્રકાશસંશ્લેષણને સમજવા માટેનું એક સીમાચિહ્નરૂપ યોગદાન સૂક્ષ્મજીવવિજ્ઞાની કોર્નેલિયસ વાન નીલ ($1897$-$1985$) દ્વારા આપવામાં આવ્યું હતું,જેમનો અભ્યાસ જાંબલી અને લીલા બેક્ટેરિયા પર આધારિત હતો.
$\Rightarrow$ તેમણે દર્શાવ્યું હતું કે પ્રકાશસંશ્લેષણ એ આવશ્યકપણે પ્રકાશ-આધારિત પ્રક્રિયા છે,જેમાં યોગ્ય ઓક્સિડેશન પામતા સંયોજનમાંથી હાઇડ્રોજન કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું કાર્બોહાઇડ્રેટ્સમાં રિડક્શન કરે છે.
$\Rightarrow$ સામાન્ય સમીકરણ: $2H_{2}A + CO_{2} \xrightarrow{\text{light}} 2A + CH_{2}O + H_{2}O$.
$\Rightarrow$ લીલી વનસ્પતિઓમાં $H_{2}O$ એ હાઇડ્રોજન દાતા છે અને તેનું ઓક્સિડેશન થઈને $O_{2}$ મુક્ત થાય છે.
$\Rightarrow$ કેટલાક સજીવો પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન $O_{2}$ મુક્ત કરતા નથી. જાંબલી અને લીલા સલ્ફર બેક્ટેરિયા માટે $H_{2}S$ એ હાઇડ્રોજન દાતા તરીકે કાર્ય કરે છે.
$\Rightarrow$ આ બેક્ટેરિયામાં 'ઓક્સિડેશન' નીપજ સલ્ફર અથવા સલ્ફેટ હોય છે,જે સજીવ પર આધાર રાખે છે,$O_{2}$ નહીં.
$\Rightarrow$ નિષ્કર્ષ: તેમણે અનુમાન લગાવ્યું કે લીલી વનસ્પતિ દ્વારા મુક્ત થતો $O_{2}$ એ $H_{2}O$ માંથી આવે છે,કાર્બન ડાયોક્સાઇડમાંથી નહીં. આ પછીથી રેડિયોઆઈસોટોપિક તકનીકોનો ઉપયોગ કરીને સાબિત કરવામાં આવ્યું હતું.
$\Rightarrow$ પ્રકાશસંશ્લેષણની સમગ્ર પ્રક્રિયાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતું સાચું સમીકરણ છે: $6CO_{2} + 12H_{2}O \xrightarrow{\text{Light}} C_{6}H_{12}O_{6} + 6H_{2}O + 6O_{2}$.
$\Rightarrow$ અહીં,$C_{6}H_{12}O_{6}$ ગ્લુકોઝ દર્શાવે છે. મુક્ત થતો $O_{2}$ પાણીમાંથી આવે છે.