પાણીના રાસાયણિક ગુણધર્મો વર્ણવો.

પાણી ઘણા બધા પદાર્થો સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે. કેટલીક મહત્વપૂર્ણ પ્રતિક્રિયાઓ નીચે મુજબ છે.
$(i)$ ઉભયગુણી સ્વભાવ: તે એસિડ અને બેઇઝ બંને તરીકે કાર્ય કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે,એટલે કે તે ઉભયગુણી પદાર્થ તરીકે વર્તે છે. બ્રોન્સ્ટેડના સિદ્ધાંત મુજબ,તે $NH_{3}$ સાથે એસિડ તરીકે અને $H_{2}S$ સાથે બેઇઝ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$H_{2}O_{(l)} + NH_{3(aq)} \rightleftharpoons OH^{-}_{(aq)} + NH_{4(aq)}^{+}$
$H_{2}O_{(l)} + H_{2}S_{(aq)} \rightleftharpoons H_{3}O^{+}_{(aq)} + HS^{-}_{(aq)}$
પાણીનું સ્વયં-આયનીકરણ નીચે મુજબ થાય છે:
$H_{2}O_{(l)} + H_{2}O_{(l)} \rightleftharpoons H_{3}O^{+}_{(aq)} + OH^{-}_{(aq)}$
$(ii)$ પાણી સાથેની રેડોક્ષ પ્રતિક્રિયાઓ: પાણીનું અત્યંત વિદ્યુત-ધન ધાતુઓ દ્વારા ડાયહાઇડ્રોજનમાં સરળતાથી રિડક્શન થઈ શકે છે.
$2H_{2}O_{(l)} + 2Na_{(s)} \longrightarrow 2NaOH_{(aq)} + H_{2(g)}$
આમ,તે ડાયહાઇડ્રોજનનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે. પ્રકાશસંશ્લેષણ દરમિયાન પાણીનું $O_{2}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે.
$6CO_{2(g)} + 12H_{2}O_{(l)} \longrightarrow C_{6}H_{12}O_{6(aq)} + 6H_{2}O_{(l)} + 6O_{2(g)}$
ફ્લોરિન સાથે પણ,તેનું $O_{2}$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે:
$2F_{2(g)} + 2H_{2}O_{(l)} \longrightarrow 4H^{+}_{(aq)} + 4F^{-}_{(aq)} + O_{2(g)}$