શુદ્ધ સેમિકન્ડક્ટરમાં ઇલેક્ટ્રોન અને હોલને કારણે વિદ્યુતપ્રવાહ કેવી રીતે વહે છે તે આકૃતિ સાથે સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સેમિકન્ડક્ટરમાં વિશિષ્ટ ગુણધર્મો હોય છે જેમાં ઇલેક્ટ્રોન ઉપરાંત હોલ પણ ગતિ કરે છે.
ધારો કે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સ્થાન $1$ પર એક હોલ છે.
સ્થાન $2$ પરના સહસંયોજક બંધમાંથી એક ઇલેક્ટ્રોન ખાલી સ્થાન (હોલ) માં કૂદી શકે છે.
આમ,આવા કૂદકા પછી,હોલ સ્થાન $2$ પર આવે છે અને સ્થાન $1$ પર હવે ઇલેક્ટ્રોન છે.
તેથી,હોલ અને ઇલેક્ટ્રોન વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરે છે. મુક્ત ઇલેક્ટ્રોન વહન ઇલેક્ટ્રોન તરીકે સ્વતંત્ર રીતે ગતિ કરે છે અને લાગુ કરેલા વિદ્યુત ક્ષેત્ર હેઠળ ઇલેક્ટ્રોન પ્રવાહ,$I_{e}$ ઉત્પન્ન કરે છે.
હોલ સહસંયોજક બંધમાં હોય છે. તે બાહ્ય વિદ્યુત ક્ષેત્રની અસર હેઠળ ઉચ્ચ વિદ્યુત સ્થિતિમાનથી નીચા વિદ્યુત સ્થિતિમાન તરફ ગતિ કરે છે. હોલની આ ગતિ હોલ પ્રવાહ,$I_{h}$ બનાવે છે.
આમ,આપણને સેમિકન્ડક્ટરમાં બે પ્રકારના પ્રવાહ મળે છે:
$(1)$ મુક્ત ઇલેક્ટ્રોનની ગતિને કારણે.
$(2)$ હોલની ગતિને કારણે (ખાલી સ્થાનોમાં ઇલેક્ટ્રોન કૂદવાની પ્રક્રિયા).
તેથી,સેમિકન્ડક્ટરમાં,કુલ પ્રવાહ $I$ એ ઇલેક્ટ્રોન પ્રવાહ $(I_{e})$ અને હોલ પ્રવાહ $(I_{h})$ નો સરવાળો છે: $I = I_{e} + I_{h}$.

Explore More

Similar Questions

જો $Cu$ (કોપર) અને $Ge$ (જર્મેનિયમ) ને $70 \ K$ તાપમાને ઠંડા કરવામાં આવે,તો:

યાદી $I$ ને યાદી $II$ સાથે જોડો:
યાદી $I$ યાદી $II$
$A$. શુદ્ધ (Intrinsic) સેમિકન્ડક્ટર $I$. ફર્મી-લેવલ કન્ડક્શન બેન્ડની નજીક
$B$. $n$-ટાઈપ સેમિકન્ડક્ટર $II$. ફર્મી-લેવલ મધ્યમાં
$C$. $p$-ટાઈપ સેમિકન્ડક્ટર $III$. ફર્મી-લેવલ વેલેન્સ બેન્ડની નજીક
$D$. ધાતુઓ $IV$. ફર્મી-લેવલ કન્ડક્શન બેન્ડની અંદર

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

એક ઘન પદાર્થ જે દ્રશ્ય પ્રકાશ માટે પારદર્શક નથી અને જેની વાહકતા તાપમાન સાથે વધે છે,તે શેના દ્વારા બને છે?

સિલિકોનનો એનર્જી ગેપ $1.14 \ eV$ છે. જે મહત્તમ તરંગલંબાઇ પર સિલિકોન ઉર્જાનું શોષણ કરવાનું શરૂ કરશે તે.....$\mathring A$ છે.

કોપરની પટ્ટી અને જર્મેનિયમની પટ્ટીને ઓરડાના તાપમાનેથી $80 \ K$ સુધી ઠંડી પાડવામાં આવે છે. તો અવરોધ:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo