તરંગ પ્રસરણને સમજવા માટે તરંગ અગ્ર (wavefront) નો ઉપયોગ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
સિદ્ધાંત: તરંગ અગ્રનો દરેક બિંદુ અથવા કણ સ્વતંત્ર ગૌણ ઉદગમ તરીકે વર્તે છે અને તેમાંથી ગૌણ ગોલીય તરંગો ઉત્સર્જિત થાય છે. ખૂબ જ નાના સમયના અંતરાલ પછી,આ તમામ ગૌણ ગોલીય તરંગોને સ્પર્શતી સપાટી નવા તરંગ અગ્રનું સ્થાન અને આકાર આપે છે.
મૂળભૂત રીતે,હાઈગેન્સનો સિદ્ધાંત એક ભૌમિતિક રચના છે.
ધારો કે $F_{1} F_{2}$ એ $t=0$ સમયે ગોલીય તરંગ અગ્રનો એક ભાગ દર્શાવે છે,જે બહારની તરફ પ્રસરતું તરંગ છે.
હાઈગેન્સના સિદ્ધાંત મુજબ,આ તરંગ અગ્રના તમામ બિંદુઓ $(F_{1} F_{2})$ (જેમ કે $A, B, C, \ldots$) ગૌણ ઉદગમો તરીકે વર્તે છે. જો તરંગનો વેગ $v$ હોય,તો $\tau$ સમયમાં કપાયેલું અંતર $v \tau$ થાય.
$t=\tau$ સમયે તરંગ અગ્રનો આકાર નક્કી કરવા માટે,ગોલીય તરંગ અગ્ર પરના દરેક બિંદુથી $v \tau$ ત્રિજ્યાના ગોળાઓ દોરો અને આ તમામ ગોળાઓને સામાન્ય સ્પર્શક દોરો. $\tau$ સમય પછી આ ગોળાઓને સ્પર્શતી સપાટી નવા તરંગ અગ્રનું સ્થાન અને આકાર આપે છે,જે આગળની દિશામાં $G_{1} G_{2}$ છે. આ $O$ કેન્દ્ર ધરાવતું ગોલીય તરંગ અગ્ર છે. પાછળની તરફ $D_{1} D_{2}$ ગોલીય તરંગ અગ્ર મળે છે. $G_{1} G_{2}$ પરના બિંદુઓ $A^{\prime}, B^{\prime}, C^{\prime}$ નવા ગૌણ ઉદગમ તરીકે વર્તે છે.

Explore More

Similar Questions

હાઈગન્સના પ્રકાશના તરંગવાદ દ્વારા,આપણે કઈ ઘટના સમજાવી શકતા નથી?

ખોટું વિધાન પસંદ કરો.

નીચેનામાંથી કઈ ઘટના હાઈગેનનો સિદ્ધાંત સમજાવી શકતો નથી?

એક અભિસારી લેન્સના મુખ્ય કેન્દ્ર પર એક બિંદુ વિચારો. બીજી બાજુ ટૂંકી કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બીજો અભિસારી લેન્સ મૂકવામાં આવે છે. અંતિમ પ્રતિબિંબમાંથી બહાર આવતા તરંગ અગ્રનો પ્રકાર શું છે?

એક પ્રકાશ તરંગ $x+y+z=$ અચળ પ્રકારના સમતલ તરંગ અગ્ર સાથે પ્રસરણ પામે છે. પ્રકાશના પ્રસરણની દિશા દ્વારા $x$-અક્ષ સાથે બનાવેલ ખૂણો કેટલો છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo