કલિલના નિર્માણ માટેની રાસાયણિક પદ્ધતિઓ,બ્રેડિગ આર્ક પદ્ધતિ અને પેપ્ટીકરણ પદ્ધતિ સમજાવો.

(N/A) રાસાયણિક પદ્ધતિઓ : કલિલમય વિક્ષેપન રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓ દ્વારા તૈયાર કરી શકાય છે,જે દ્વિવિસ્થાપન,ઓક્સિડેશન,રિડક્શન અથવા જળવિભાજન દ્વારા અણુઓના નિર્માણ તરફ દોરી જાય છે. આ અણુઓ પછી એકત્રિત થઈને સોલ બનાવે છે.
$As_{2}O_{3} + 3 H_{2}S \xrightarrow{\text{Double decomposition}} As_{2}S_{3 \text{ (sol)}} + 3 H_{2}O$
$SO_{2} + 2 H_{2}S \xrightarrow{\text{Oxidation}} 3 S_{\text{(sol)}} + 2 H_{2}O$
$2 AuCl_{3} + 3 HCHO + 3 H_{2}O \xrightarrow{\text{Reduction}} 2 Au_{\text{(sol)}} + 3 HCOOH + 6 HCl$
$FeCl_{3} + 3 H_{2}O \xrightarrow{\text{Hydrolysis}} Fe(OH)_{3 \text{ (sol)}} + 3 HCl$
વિદ્યુતીય વિઘટન અથવા બ્રેડિગ આર્ક પદ્ધતિ: આ પ્રક્રિયામાં વિક્ષેપન અને સંઘનન બંનેનો સમાવેશ થાય છે. સોનું,ચાંદી,પ્લેટિનમ વગેરે જેવી ધાતુઓના કલિલમય સોલ આ પદ્ધતિ દ્વારા તૈયાર કરી શકાય છે. આ પદ્ધતિમાં,વિક્ષેપન માધ્યમમાં ડૂબેલા ધાતુના વિદ્યુતધ્રુવો વચ્ચે વિદ્યુત આર્ક ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે. ઉત્પન્ન થતી તીવ્ર ગરમી ધાતુનું બાષ્પીભવન કરે છે,જે પછી કલિલ કદના કણો બનાવવા માટે સંઘનિત થાય છે.
પેપ્ટીકરણ : પેપ્ટીકરણ એટલે અવક્ષેપને થોડા પ્રમાણમાં વિદ્યુતવિભાજ્યની હાજરીમાં વિક્ષેપન માધ્યમ સાથે હલાવીને કલિલમય સોલમાં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયા. આ હેતુ માટે વપરાતા વિદ્યુતવિભાજ્યને પેપ્ટીકરણ કર્તા કહેવામાં આવે છે.
આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ તાજા બનાવેલા અવક્ષેપને કલિલમય સોલમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે થાય છે. પેપ્ટીકરણ દરમિયાન અવક્ષેપ તેની સપાટી પર વિદ્યુતવિભાજ્યના આયનોમાંથી એકનું અધિશોષણ કરે છે. આના કારણે અવક્ષેપ પર ધન અથવા ઋણ વીજભાર ઉત્પન્ન થાય છે,જે અંતે કલિલના કદના નાના કણોમાં વિભાજિત થાય છે.