એમ્પિયરનો સર્કિટલ નિયમ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) એમ્પિયરનો સર્કિટલ નિયમ ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને તેને ઉત્પન્ન કરતા વિદ્યુતપ્રવાહ વચ્ચેના સંબંધને વ્યક્ત કરવાની એક વૈકલ્પિક અને આકર્ષક રીત પૂરી પાડે છે.
ધારો કે એક ખુલ્લી સપાટી છે જેની સીમા (boundary) છે. આ સપાટીમાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર થાય છે.
આપણે ધારીએ છીએ કે આ સીમા નાના રેખીય ખંડોની બનેલી છે. આવા એક $d\vec{l}$ લંબાઈના ખંડનો વિચાર કરો.
આ ખંડ પર ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સ્પર્શકીય ઘટક $B_{T}$ લઈએ અને તેને તે ખંડની લંબાઈ $dl$ સાથે ગુણીએ:
$B_{T} dl = \vec{B} \cdot d\vec{l}$
જેમ ખંડોની સંખ્યા વધે છે,તેમ આ સરવાળો રેખીય સંકલનમાં ફેરવાય છે.
એમ્પિયરનો સર્કિટલ નિયમ જણાવે છે કે: કોઈપણ બંધ ગાળાની આસપાસ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ નું રેખીય સંકલન,તે ગાળા દ્વારા ઘેરાયેલી સપાટીમાંથી પસાર થતા કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ ના $\mu_{0}$ ગણું હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$\oint \vec{B} \cdot d\vec{l} = \mu_{0} \Sigma I$
જ્યાં $\Sigma I$ એ ગાળા દ્વારા ઘેરાયેલા વિદ્યુતપ્રવાહોનો બેઝિક સરવાળો છે.
વિદ્યુતપ્રવાહ માટેની સંજ્ઞા પદ્ધતિ જમણા હાથના નિયમ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે: જો જમણા હાથની આંગળીઓને લૂપ સંકલનની દિશામાં વાળવામાં આવે,તો અંગૂઠો ધન વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા દર્શાવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક ટોરોઇડમાંથી $1/4\pi \ A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. તેમાં પ્રતિ મીટર $1000$ આંટા છે,તો તેની અક્ષ પર ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય ($Wb/m^2$ માં) કેટલું હશે?

Difficult
View Solution

પ્રવાહ ધારિત ટોરોઇડની અંદરની ખાલી જગ્યા $2 \times 10^{-2}$ ની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી ધરાવતા પદાર્થથી ભરવામાં આવે છે. ટોરોઇડની અંદર ચુંબકીય ક્ષેત્રના મૂલ્યમાં થતો ટકાવારી વધારો $.....\%$ હશે.

$20 \ cm$ ની સરેરાશ ત્રિજ્યા ધરાવતા કોરવાળા ટોરોઇડમાંથી $5 \ A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. જો કોર પર વાહક તારના $4000$ આંટા વીંટાળવામાં આવ્યા હોય,તો ટોરોઇડના કોરની અંદરનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે? [મુક્ત અવકાશની પરમિએબિલિટી $= 4 \pi \times 10^{-7} \ T \cdot m/A$]

$120 \ cm$ લાંબી એક ગૂંચળાદાર સોલેનોઇડમાં $400$ આંટાવાળા $4$ સ્તરો છે. સોલેનોઇડનો વ્યાસ $1.8 \ cm$ છે. જો તેમાંથી વહેતો પ્રવાહ $8.0 \ A$ હોય,તો તેના કેન્દ્રની નજીક સોલેનોઇડની અંદર $B$ નું મૂલ્ય શોધો.

એક લાંબા સોલેનોઈડમાં પ્રતિ $cm$ $200$ આંટા છે અને તેમાંથી $i$ જેટલો પ્રવાહ વહે છે. તેના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $6.28 \times 10^{-2} \ Wb/m^2$ છે. બીજા એક લાંબા સોલેનોઈડમાં પ્રતિ $cm$ $100$ આંટા છે અને તેમાંથી $i/3$ જેટલો પ્રવાહ વહે છે. તેના કેન્દ્ર પર ચુંબકીય ક્ષેત્રનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo