લંડન ડિસ્પર્શન ફોર્સ (London dispersion forces) વિશે વિગતવાર સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) લંડન ડિસ્પર્શન ફોર્સ એ નિર્બળ આંતરઆણ્વીય બળો છે જે પરમાણુઓ અને અધ્રુવીય અણુઓમાં ઇલેક્ટ્રોનની ગતિને કારણે ઉદભવે છે.
$1$. પરમાણુઓ અને અધ્રુવીય અણુઓ વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ સપ્રમાણ હોય છે અને તેમની પાસે કોઈ કાયમી દ્વિધ્રુવીય મોમેન્ટ (dipole moment) હોતી નથી કારણ કે તેમનો ઇલેક્ટ્રોનિક ચાર્જ ક્લાઉડ સપ્રમાણ રીતે વહેંચાયેલો હોય છે.
$2$. જોકે,આવા પરમાણુઓ અને અણુઓમાં પણ ક્ષણિક રીતે દ્વિધ્રુવ (dipole) વિકસી શકે છે. ધારો કે આપણી પાસે બે પરમાણુઓ '$A$' અને '$B$' નજીક છે.
$3$. એવું બની શકે કે ક્ષણિક રીતે,પરમાણુ '$A$' માં ઇલેક્ટ્રોનિક ચાર્જનું વિતરણ અસપ્રમાણ બની જાય,એટલે કે ચાર્જ ક્લાઉડ એક બાજુ બીજી બાજુ કરતા વધુ કેન્દ્રિત હોય. આ એક 'ક્ષણિક દ્વિધ્રુવ' (instantaneous dipole) બનાવે છે.
$4$. પરમાણુ '$A$' માં આ ક્ષણિક દ્વિધ્રુવ એક વિદ્યુત ક્ષેત્ર બનાવે છે જે પાડોશી પરમાણુ '$B$' ના ઇલેક્ટ્રોન ક્લાઉડને વિકૃત કરે છે,જેનાથી તેમાં દ્વિધ્રુવ પ્રેરિત થાય છે. આને 'પ્રેરિત દ્વિધ્રુવ' (induced dipole) કહેવામાં આવે છે.
$5$. ક્ષણિક દ્વિધ્રુવ અને પ્રેરિત દ્વિધ્રુવ વચ્ચેના આકર્ષણને લંડન ડિસ્પર્શન ફોર્સ કહેવામાં આવે છે. આ બળો હંમેશા આકર્ષક હોય છે અને તેમનું મૂલ્ય પરમાણુઓ અથવા અણુઓની ધ્રુવીયતા (polarizability) પર આધાર રાખે છે.

Explore More

Similar Questions

મેગ્નેશિયમ ક્લોરાઈડ અને પાણી વચ્ચે કયા પ્રકારનું આંતરઆણ્વીય બળ હાજર હોય છે?

નીચેની જોડીઓમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળ સૂચવો.
$(i)$ $n$-હેક્ઝેન અને $n$-ઓક્ટેન
$(ii)$ $I_{2}$ અને $CCl_{4}$
$(iii)$ $NaClO_{4}$ અને પાણી
$(iv)$ મિથેનોલ અને એસિટોન
$(v)$ એસિટોનાઈટ્રાઈલ $(CH_{3}CN)$ અને એસિટોન $(C_{3}H_{6}O)$

ડાયનાઇટ્રોજન $(N_2)$ માં નીચેનામાંથી કયા બળો સંકળાયેલા છે?

નીચેનામાંથી કોણ વિદ્યુતનું વહન દર્શાવે છે?

કાર્બન ડાયોક્સાઇડ વાયુ છે,જ્યારે $SiO_2$ ઘન છે કારણ કે

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo