કાર્બનિક સંયોજનમાં હાજર હેલોજન,સલ્ફર અને ફોસ્ફરસના અનુમાન (estimation) માટેના સિદ્ધાંતની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કેરિયસ પદ્ધતિ દ્વારા હેલોજનનું અનુમાન:
કાર્બનિક સંયોજનના જાણીતા જથ્થાને ફર્નેસમાં સખત કાચની નળી (કેરિયસ ટ્યુબ) માં સિલ્વર નાઈટ્રેટની હાજરીમાં ધૂમ્રાયમાન નાઈટ્રિક એસિડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. કાર્બન અને હાઈડ્રોજનનું ઓક્સિડેશન થઈને $CO_2$ અને $H_2O$ બને છે. હેલોજન સિલ્વર હેલાઈડ $(AgX)$ માં રૂપાંતરિત થાય છે,જેને ગાળીને,ધોઈને,સૂકવીને અને વજન કરવામાં આવે છે.
હેલોજનની ટકાવારી $= \frac{\text{Atomic mass of } X \times m_1 \times 100}{\text{Molecular mass of } AgX \times m}$,જ્યાં $m$ એ કાર્બનિક સંયોજનનું દળ છે અને $m_1$ એ $AgX$ નું દળ છે.
સલ્ફરનું અનુમાન:
કાર્બનિક સંયોજનના જાણીતા જથ્થાને કેરિયસ ટ્યુબમાં ધૂમ્રાયમાન નાઈટ્રિક એસિડ અથવા સોડિયમ પેરોક્સાઈડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે. સલ્ફરનું ઓક્સિડેશન સલ્ફ્યુરિક એસિડ $(H_2SO_4)$ માં થાય છે. બેરિયમ સલ્ફેટ $(BaSO_4)$ ના અવક્ષેપ મેળવવા માટે વધારાનું બેરિયમ ક્લોરાઈડ $(BaCl_2)$ ઉમેરવામાં આવે છે.
સલ્ફરની ટકાવારી $= \frac{32 \times m_1 \times 100}{233 \times m}$,જ્યાં $m_1$ એ $BaSO_4$ નું દળ છે.
ફોસ્ફરસનું અનુમાન:
કાર્બનિક સંયોજનના જાણીતા જથ્થાને ધૂમ્રાયમાન નાઈટ્રિક એસિડ સાથે ગરમ કરવામાં આવે છે,જેથી ફોસ્ફરસનું ફોસ્ફોરિક એસિડ $(H_3PO_4)$ માં ઓક્સિડેશન થાય છે. એમોનિયા અને એમોનિયમ મોલિબ્ડેટ ઉમેરીને તેને એમોનિયમ ફોસ્ફોમોલિબ્ડેટ તરીકે અથવા $MgNH_4PO_4$ તરીકે અવક્ષેપિત કરવામાં આવે છે,જે ગરમ કરવાથી $Mg_2P_2O_7$ આપે છે.
ફોસ્ફરસની ટકાવારી $= \frac{31 \times m_1 \times 100}{1877 \times m}$ (એમોનિયમ ફોસ્ફોમોલિબ્ડેટ તરીકે) અથવા $\frac{62 \times m_1 \times 100}{222 \times m}$ ($Mg_2P_2O_7$ તરીકે).

Explore More

Similar Questions

કાર્બનિક સંયોજનમાં રહેલા નાઇટ્રોજનના અંદાજ માટે જેલ્ડાલની પદ્ધતિ અને તેના સિદ્ધાંતો વિશે લખો.

કાર્બનિક સંયોજનમાં સલ્ફરના પરિમાપનમાં,સલ્ફરનું પ્રમાણ કયા પદાર્થના સ્વરૂપમાં નક્કી કરવામાં આવે છે?

કેલ્ડાલ પદ્ધતિ દ્વારા નાઈટ્રોજનના આકલનમાં,$2.8 \ g$ કાર્બનિક સંયોજનને મુક્ત થયેલ $NH_3$ વાયુના સંપૂર્ણ તટસ્થીકરણ માટે $20 \ mmol$ $H_2SO_4$ ની જરૂર પડે છે. નમૂનામાં નાઈટ્રોજનની ટકાવારી કેટલી છે?........$\%$

$0.125 \ g$ કાર્બનિક સંયોજનના નમૂનાનું ડુમાની પદ્ધતિ દ્વારા વિશ્લેષણ કરતા $280 \ K$ તાપમાને અને $759 \ mm \ Hg$ દબાણે $KOH$ ના દ્રાવણ પર $22.78 \ mL$ નાઈટ્રોજન વાયુ મળે છે. આપેલ કાર્બનિક સંયોજનમાં નાઈટ્રોજનની ટકાવારી (નજીકના પૂર્ણાંકમાં) શોધો.
$(a)$ $280 \ K$ તાપમાને પાણીનું બાષ્પ દબાણ $14.2 \ mm \ Hg$ છે.
$(b)$ $R = 0.082 \ L \ atm \ K^{-1} \ mol^{-1}$

$0.50 \, g$ કાર્બનિક સંયોજનના નમૂનાને જેલ્ડાલ પદ્ધતિ દ્વારા પ્રક્રિયા કરવામાં આવી. મુક્ત થયેલ એમોનિયાને $50 \, mL$ ના $0.5 \, M \, H_{2}SO_{4}$ માં શોષવામાં આવ્યો. બાકી રહેલા એસિડને તટસ્થ કરવા માટે $60 \, mL$ ના $0.5 \, M \, NaOH$ દ્રાવણની જરૂર પડી. સંયોજનમાં નાઈટ્રોજનની ટકાવારી શોધો. ($\%$ માં)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo