આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકમાં હાઇડ્રોજનના સ્થાન વિશે ચર્ચા કરો.

(N/A) હાઇડ્રોજન એ આવર્ત કોષ્ટકનું પ્રથમ તત્વ છે. તેના વિશિષ્ટ ગુણધર્મોને કારણે તેનું સ્થાન ચર્ચાનો વિષય રહ્યો છે.
$1$. આલ્કલી ધાતુઓ સાથે સામ્યતા: હાઇડ્રોજનની ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^1$ છે, જે આલ્કલી ધાતુઓ (સમૂહ $1$) ની બાહ્ય ઇલેક્ટ્રોન રચના $(ns^1)$ જેવી છે। આલ્કલી ધાતુઓની જેમ, તે એક-ધન આયન $(H^+)$ બનાવે છે અને ઓક્સાઇડ, હેલાઇડ અને સલ્ફાઇડ બનાવે છે.
$2$. હેલોજન સાથે સામ્યતા: હેલોજન (સમૂહ $17$) ની જેમ, હાઇડ્રોજનને નજીકની નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી રચના પ્રાપ્ત કરવા માટે એક ઇલેક્ટ્રોનની જરૂર હોય છે। તે દ્વિપરમાણ્વીય અણુ $(H_2)$ બનાવે છે અને સહસંયોજક સંયોજનો બનાવે છે.
$3$. તફાવત: આલ્કલી ધાતુઓથી વિપરીત, હાઇડ્રોજનની આયનીકરણ એન્થાલ્પી ખૂબ ઊંચી $(1312 \text{ kJ mol}^{-1})$ છે અને તે ધાતુના ગુણધર્મો ધરાવતું નથી। હેલોજનની તુલનામાં તેની પ્રતિક્રિયાત્મકતા ઘણી ઓછી છે.
$4$. વિશિષ્ટ સ્વભાવ: હાઇડ્રોજન પરમાણુમાંથી ઇલેક્ટ્રોન દૂર થવાથી ન્યુક્લિયસ $(H^+)$ બને છે જેનું કદ $\sim 1.5 \times 10^{-3} \text{ pm}$ છે, જે સામાન્ય પરમાણુ/આયનીય કદ ($50$ થી $200 \text{ pm}$) ની તુલનામાં અત્યંત નાનું છે। પરિણામે, $H^+$ મુક્ત રીતે અસ્તિત્વ ધરાવતું નથી.
નિષ્કર્ષ: આ વિશિષ્ટ ગુણધર્મોને કારણે, હાઇડ્રોજનને આવર્ત કોષ્ટકમાં અલગ રાખવું સૌથી યોગ્ય છે।