હેબર પ્રક્રિયામાં વપરાતો ડાયહાઈડ્રોજન વાયુ કુદરતી વાયુમાંથી મળતા મિથેનની ઊંચા તાપમાનની વરાળ સાથે પ્રક્રિયા કરીને ઉત્પન્ન થાય છે. બે તબક્કાની પ્રક્રિયાના પ્રથમ તબક્કામાં $CO$ અને $H_2$ નું નિર્માણ થાય છે. બીજા તબક્કામાં,પ્રથમ તબક્કામાં બનેલા $CO$ ની વધુ વરાળ સાથે વોટર ગેસ શિફ્ટ પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે,
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
જો $400^{\circ}C$ તાપમાને એક પ્રક્રિયા પાત્રમાં $CO$ અને વરાળનું સમાન મોલર મિશ્રણ એવી રીતે ભરવામાં આવે કે જેથી $P_{CO} = P_{H_2O} = 4.0 \ bar$ થાય,તો સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ કેટલું હશે? $400^{\circ}C$ તાપમાને $K_p = 10.1$ છે.
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
જો $400^{\circ}C$ તાપમાને એક પ્રક્રિયા પાત્રમાં $CO$ અને વરાળનું સમાન મોલર મિશ્રણ એવી રીતે ભરવામાં આવે કે જેથી $P_{CO} = P_{H_2O} = 4.0 \ bar$ થાય,તો સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ કેટલું હશે? $400^{\circ}C$ તાપમાને $K_p = 10.1$ છે.
(D) ધારો કે કાર્બન ડાયોક્સાઇડ અને હાઇડ્રોજન વાયુ બંનેનું આંશિક દબાણ $p$ છે. આપેલી પ્રક્રિયા છે:
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
પ્રારંભિક: $4.0 \ bar \quad 4.0 \ bar \quad 0 \quad 0$
સંતુલન સમયે: $(4.0 - p) \ bar \quad (4.0 - p) \ bar \quad p \ bar \quad p \ bar$
આપેલ છે કે $K_P = 10.1$
હવે,
$\frac{P_{CO_2} \times P_{H_2}}{P_{CO} \times P_{H_2O}} = K_P$
$\frac{p \times p}{(4.0 - p)(4.0 - p)} = 10.1$
$\frac{p}{4.0 - p} = \sqrt{10.1} = 3.178$
$p = 12.712 - 3.178p$
$4.178p = 12.712$
$p = 3.04 \ bar$
તેથી,સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ $3.04 \ bar$ હશે.
$CO_{(g)} + H_2O_{(g)} \longleftrightarrow CO_{2(g)} + H_{2(g)}$
પ્રારંભિક: $4.0 \ bar \quad 4.0 \ bar \quad 0 \quad 0$
સંતુલન સમયે: $(4.0 - p) \ bar \quad (4.0 - p) \ bar \quad p \ bar \quad p \ bar$
આપેલ છે કે $K_P = 10.1$
હવે,
$\frac{P_{CO_2} \times P_{H_2}}{P_{CO} \times P_{H_2O}} = K_P$
$\frac{p \times p}{(4.0 - p)(4.0 - p)} = 10.1$
$\frac{p}{4.0 - p} = \sqrt{10.1} = 3.178$
$p = 12.712 - 3.178p$
$4.178p = 12.712$
$p = 3.04 \ bar$
તેથી,સંતુલન સમયે $H_2$ નું આંશિક દબાણ $3.04 \ bar$ હશે.
Explore More
Similar Questions
પ્રક્રિયા $C_{(s)} + CO_{2(g)} \rightleftharpoons 2CO_{(g)}$ માટે,સંતુલન સમયે $CO_2$ અને $CO$ ના આંશિક દબાણ અનુક્રમે $2.0 \ atm$ અને $4.0 \ atm$ છે. આ પ્રક્રિયા માટે $K_p$ નું મૂલ્ય કેટલું થશે?
Medium
View Solution$PCl_5 \rightleftharpoons PCl_3 + Cl_2$ પ્રક્રિયા માટે,સંતુલને $PCl_5, PCl_3$ અને $Cl_2$ ના મોલની સંખ્યા દરેક $2 \ mol$ છે અને કુલ દબાણ $3 \ atm$ છે. $K_p$ નું મૂલ્ય $atm$ માં કેટલું થશે?
Medium
View Solutionપ્રક્રિયા $2NOBr_{(g)} \rightleftharpoons 2NO_{(g)} + Br_{2(g)}$ માટે,જો સંતુલને $P_{Br_2} = \frac{P}{9}$ હોય અને $P$ એ કુલ દબાણ હોય,તો $\frac{K_P}{P}$ ની કિંમત શોધો.
Medium
View Solution$(1) \ N_{2(g)} + 3H_{2(g)} \rightleftharpoons 2NH_{3(g)} \ ; \ K_1$
$(2) \ N_{2(g)} + O_{2(g)} \rightleftharpoons 2NO_{(g)} \ ; \ K_2$
$(3) \ H_{2(g)} + \frac{1}{2}O_{2(g)} \rightleftharpoons H_2O_{(g)} \ ; \ K_3$
પ્રક્રિયા $2NH_{3(g)} + \frac{5}{2}O_{2(g)} \rightleftharpoons 2NO_{(g)} + 3H_2O_{(g)}$ માટે સંતુલન અચળાંક $(K_4)$ નું $K_1$,$K_2$ અને $K_3$ ના પદોમાં સમીકરણ શું થશે?
$(2) \ N_{2(g)} + O_{2(g)} \rightleftharpoons 2NO_{(g)} \ ; \ K_2$
$(3) \ H_{2(g)} + \frac{1}{2}O_{2(g)} \rightleftharpoons H_2O_{(g)} \ ; \ K_3$
પ્રક્રિયા $2NH_{3(g)} + \frac{5}{2}O_{2(g)} \rightleftharpoons 2NO_{(g)} + 3H_2O_{(g)}$ માટે સંતુલન અચળાંક $(K_4)$ નું $K_1$,$K_2$ અને $K_3$ ના પદોમાં સમીકરણ શું થશે?
DifficultJEE MAIN 2013
View Solutionપ્રક્રિયા $CaCO_{3(s)} \rightleftharpoons CaO_{(s)} + CO_{2(g)}$ માટે $800 \ ^oC$ તાપમાને $K_p = 1.16 \ atm$ છે. જો $1 \ L$ ના પાત્રમાં $1 \ mol$ $CaCO_{3(s)}$ લઈને પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવે,તો સંતુલને $CO_2$ નું આંશિક દબાણ $atm$ માં કેટલું થશે?
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo