ગાઇગર-માર્સડન પ્રકીર્ણન પ્રયોગનું વર્ણન કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ગાઇગર-માર્સડન પ્રયોગમાં,${ }_{83}^{214} \text{Bi}$ રેડિયોએક્ટિવ સ્ત્રોતમાંથી ઉત્સર્જિત $5.5 \text{ MeV}$ ઊર્જા ધરાવતા $\alpha$-કણોના કિરણપુંજને પાતળા સુવર્ણ વરખ પર આપાત કરવામાં આવે છે.
$\alpha$-કણોને સીસાના બ્લોક (lead bricks) માંથી પસાર કરીને એક સાંકડા કિરણપુંજમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવે છે.
આ કિરણપુંજને $2.1 \times 10^{-7} \text{ m}$ જાડાઈ ધરાવતા પાતળા સુવર્ણ વરખ પર આપાત કરવામાં આવે છે.
પ્રકીર્ણન પામેલા $\alpha$-કણો જ્યારે ફ્લોરોસન્ટ પડદા (સામાન્ય રીતે $\text{ZnS}$) સાથે અથડાય છે,ત્યારે તે પ્રકાશના ટૂંકા ઝબકારા ઉત્પન્ન કરે છે,જેને સિન્ટિલેશન કહેવામાં આવે છે.
આ ઝબકારાને ફરતા માઇક્રોસ્કોપ દ્વારા જોવામાં આવે છે,જેનાથી પ્રકીર્ણન કોણ $\theta$ ના વિધેય તરીકે પ્રકીર્ણન પામેલા કણોની સંખ્યાનો અભ્યાસ કરી શકાય છે.

Explore More

Similar Questions

આલ્ફા કણ પ્રકીર્ણન પ્રયોગમાં,$\alpha$-કણ માટે નજીકના અભિગમનું અંતર $4.5 \times 10^{-14} \ m$ છે. જો લક્ષ્ય ન્યુક્લિયસનો પરમાણુ ક્રમાંક $Z = 80$ હોય,તો $\alpha$-કણનો મહત્તમ વેગ આશરે $... \times 10^5 \ m/s$ છે.
$\left(\frac{1}{4 \pi \epsilon_0} = 9 \times 10^9 \ SI \ unit, \alpha \text{-કણનું દળ } m = 6.72 \times 10^{-27} \ kg, e = 1.6 \times 10^{-19} \ C\right)$

ગોલ્ડ ફોઇલ પ્રયોગમાં,$90^o$ ના ખૂણે વિચલિત થતા $\alpha$-કણોની સંખ્યા $63$ છે. તો $120^o$ ના ખૂણે વિચલિત થતા $\alpha$-કણોની સંખ્યા કેટલી હશે?

વિધાન $(A)$: $180^{\circ}$ ના ખૂણે પ્રકીર્ણન પામતા $\alpha$-કણો માટે ઈમ્પેક્ટ પેરામીટર શૂન્ય હોય છે.
કારણ $(R)$: શૂન્ય ઈમ્પેક્ટ પેરામીટરનો અર્થ એ છે કે $\alpha$-કણો ન્યુક્લિયસના કેન્દ્ર તરફ ગતિ કરે છે.

$\frac{1}{2}mv^2$ ઉર્જા ધરાવતું આલ્ફા ન્યુક્લિયસ $Ze$ વિદ્યુતભાર ધરાવતા ભારે ન્યુક્લિયર લક્ષ્ય પર પ્રહાર કરે છે. તો આલ્ફા ન્યુક્લિયસ માટે નજીકના અભિગમનું અંતર (distance of closest approach) કોના પ્રમાણમાં હશે?

$5 \; MeV$ ઊર્જા ધરાવતો $\alpha$-કણ સ્થિર યુરેનિયમ ન્યુક્લિયસ સાથે $180^o$ ના પ્રકીર્ણન ખૂણે અથડાય છે. $\alpha$-કણ ન્યુક્લિયસની જેટલા નજીકના અંતર સુધી પહોંચશે તે અંતરનો ક્રમ કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo